Total Views: 67507

Jan2012

120
รู้จักห้องสมุด
ประวัติความเป็นมา พิมพ์


สำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ถือกำเนิดมาพร้อม ๆ กับการก่อตั้งมหาวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2486 โดยในระยะแรก
ได้รับการช่วยเหลือจากต่างประเทศและในปี พ.ศ. 2491 องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ได้แนะนำให้รวม
ห้องสมุดของมหาวิทยาลัยซึ่งในขณะนั้นมีฐานะเป็นกรมหนึ่งของกระทรวงเกษตรและห้องสมุดของกรมกสิกรรมเข้าด้วยกันเป็น
ห้องสมุดกลางบางเขน ซึ่งต่อมาเรียกว่า หอสมุดกลางบางเขน

พ.ศ. 2494
องค์การความร่วมมือทางการบริหารระหว่างประเทศ (ICA) ได้ส่งนางมาร์เบล ไรท์ มาช่วยจัดห้องสมุด ภารกิจสำคัญที่นางไรท์
ได้ดำเนินการ คือ การนำระบบการจัดหมู่หนังสือของรัฐสภาอเมริกัน (Library of Congress) มาใช้ในการจัดหนังสือของ
ห้องสมุดกลางบางเขน ซึ่งเป็นการวางรากฐานของการจัดหมวดหมู่หนังสือในระบบนี้ อาจกล่าวได้ว่า ห้องสมุดกลางบางเขน
เป็นห้องสมุดแห่งแรกในประเทศไทยที่ใช้ระบบนี้

พ.ศ. 2496
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯเสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดหอสมุดกลางบางเขนแห่งใหม่ที่ตั้งอยู่หลังตึกพืชพรรณเมื่อวันที่
2 มกราคม และหอสมุดกลางได้ยกฐานะเป็นแผนกห้องสมุด

พ.ศ. 2508
ได้ย้ายหอสมุดกลางบางเขนมาอยู่ที่อาคารเอกเทศสูง 3 ชั้น (ตั้งอยู่หลังอนุสาวรีย์สามบูรพาจารย์) มีพื้นที่ 1,638 ตารางเมตร
มีพิธีเปิดเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ.2508 และใช้ชื่ออาคารว่า หอสมุดกลาง

พ.ศ. 2517 -2518
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับงบประมาณจาก โครงการเงินกู้ธนาคารโลกเพื่อพัฒนามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
มาก่อสร้างอาคารหอสมุดกลางหลังใหม่ทั้ง 2 วิทยาเขต (วิทยาเขตบางเขนและวิทยาเขตกำแพงแสน)
นอกจากนี้ยังได้รับงบประมาณการพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศ ครุภัณฑ์ตลอดจนการพัฒนาบุคลากร
ในการวางแผนการดำเนินการพัฒนามีผู้ที่มีบทบาทสำคัญ นอกเหนือจาก ผ.ศ. ดรุณา สมบูรณกุล
ผู้บริหารในขณะนั้นแล้ว ยังมี Dr. Dorothy Paker ผู้เชี่ยวชาญจากมูลนิธิรอ็กกี้เฟลเลอร์
มาช่วยวางแผนและเป็นที่ปรึกษาในการพัฒนาห้องสมุดตั้งแต่วันที่ 9 เม.ย - 31 พ.ค. 2517
และ Mr. J.R. Blanchard อดีตผู้อำนวยการห้องสมุด Shields Library แห่ง มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย
เมืองเดวิส สหรัฐอเมริกา ตั้งแต่วันที่ 26 พ.ย 2517 - 24 ก.พ. 2518

พ.ศ. 2518
มหาวิทยาลัยได้จัดสรร
ทุนฝึกงานตามโครงการเงินกู้ธนาคารโลกโดยใช้ระยะเวลาฝึกงาน 6 เดือน
บรร
ณารักษ์ที่ได้รับทุนคือ นางพิบูลศิลป์ วัฒนพงศ์ ฝึกงานด้านเอกสารและวารสาร
นางสมบูรณ์ ไทรแจ่มจันทร์ ฝึกงานด้านวิเคราะห์ทรัพยากรสารสนเทศ ณ
มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย
เมืองเดวิส สหรัฐอเมริกา

พ.ศ. 2520
หอสมุดกลาง
ได้รับการยกฐานะจาก "แผนกห้องสมุด" เป็น "สำนักหอสมุด" มีฐานะเทียบเท่าคณะ สำนัก สถาบันของมหาวิทยาลัย
โดยมี ผ.ศ. ดรุณา สมบูรณกุล เป็นผู้อำนวยการคนแรกของสำนักหอสมุด การบริหารงานของสำนักหอสมุดแบ่งงานออกเป็น
5 ฝ่ายดังนี้ 1) ฝ่ายบริหารสำนักงาน 2) ฝ่ายงานเทคนิค 3) ฝ่ายบริการผู้ใช้
4) ฝ่ายวารสารและเอกสาร 5) ฝ่ายห้องสมุดสาขา

โดยได้จัดรูปแบบการบริหารห้องสมุดกลางและห้องสมุดคณะเป็นแบบศูนย์รวม (Centralization)

พ.ศ. 2522
การก่อสร้างอาคารหอสมุดกลางหลังใหม่ทั้ง 2 วิทยาเขต (วิทยาเขตบางเขนและวิทยาเขตกำแพงแสน)
ดำเนินการเสร็จเรียบร้อย โดยอาคารสำนักหอสมุดวิทยาเขตบางเขนได้รับงบประมาณค่าก่อสร้าง จำนวน 25 ล้านบาท
เริ่มก่อสร้างเมื่อเดือนตุลาคม 2518 สร้างเสร็จในปี 2522 (พื้นที่ใช้สอย 6,700 ตารางเมตร)
ส่วนอาคารห้องสมุดวิทยาเขตกำแพงแสนได้รับงบประมาณค่าก่อสร้างจำนวน 12 ล้านบาท
เริ่มก่อสร้างเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2518 สร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2522

พ.ศ. 2523
- ย้ายห้องสมุดจากอาคารหอสมุดกลาง มายังอาคารหลังใหม่ซึ่งได้รับชื่ออาคารว่า อาคารช่วงเกษตรศิลปการ
หรืออาคารสำนักหอสมุด เปิดให้บริการมาถึงปัจจุบัน

-ได้รับมอบหมายจากองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติให้เป็นศูนย์สนเทศทางการเกษตรแห่งชาติ
(Thai National AGRIS Centre) เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2523 เพื่อเป็นศูนย์เครือข่ายความร่วมมือ
ในระบบสารสนเทศเกษตรนานาชาติ (AGRIS-FAO)
โดยได้รับทุนสนับสนุนจาก IDRC (International Development Research Centre)
มีหน้าที่รวบรวมข้อสนเทศด้านการเกษตรและสาขาที่เกี่ยวข้อง และส่งดรรชนีข้อสนเทศเหล่าน
ี้เผยแพร่ในดรรชนีวารสาร่วมกับศูนย์ข้อมูลของประเทศต่าง ๆ รวม 127 ประเทศ
นอกจากเผยแพร่เป็นตัวเล่มแล้วยังเผยแพร่ข้อมูลโดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่
ต่อมาได้พัฒนาข้อมูลในรูป ซีดีรอมและออนไลน์

พ.ศ. 2524
ศูนย์
พัฒนาการวิจัยระหว่างประเทศ (International Development Research Centre-IDRC)
สนับสนุนให้สำนักหอสมุดจัดตั้งศูนย์สนเทศทางกระบือนานาชาติ(International Buffalo Information Centre-IBIC)
ทำหน้าที่เป็นศูนย์รวบรวมเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับกระบือและเผยแพร่งานวิจัยแก่นักวิจัย
และผู้สนใจทั่วไปและเน้นการให้บริการโดยเฉพาะกระบือที่ใช้งาน (water buffalo หรือ swamp buffalo)

พ.ศ. 2525
- เริ่มสร้างฐานข้อมูลการเกษตรของประเทศไทย โดยบันทึกข้อมูลเข้าคอมพิวเตอร์ที่ศูนย์คอมพิวเตอร์
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (สำนักบริการคอมพวเตอร์ปัจจุบัน)
- ประมวลผลฐานข้อมูลการเกษตรประเทศไทยจากคอมพิวเตอร์เพื่อผลิต
บรรณานุกรมการเกษตรของประเทศไทย ปีที่1 ฉบับที่1
(พ.ศ. 2525) รวมถึงเผยแพร่ให้กับหน่วยงานด้านการเกษตรในประเทศไทย

พ.ศ. 2528
สำนักหอสมุด
ได้รับคอมพิวเตอร์เครื่องแรกโดยทุนสนับสนุนจากศูนย์พัฒนาการวิจัยระหว่างประเทศ
(International Development Research Centre-IDRC) เป็นคอมพิวเตอร์ IBM PC 80286
ฮาร์ดดิสก์ขนาด 10MB หน่วยความจำ 256 KB

พ.ศ. 2529
สำนักหอสมุดได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ เป็นศูนย์ประสานงานสารนิเทศ สาขาเกษตรศาสตร์ มีข่ายงานด้านการเกษตร
ซึ่งประกอบด้วย ห้องสมุดศูนย์เอกสารของหน่วยงานในระด้บกรม กอง กระทรวง ที่มีบทบาทด้านการเกษตร
และสาขาที่เกียวข้อง หน่วยงานในสถาบันการศึกษาทั้งระดับวิทยาลัย มหาวิทยาลัย
มีหน้าที่เก็บรวบรวมข้อมูลหรือสารนิเทศจากแหล่งต่างๆ เป็นสื่อกลางแนะนำแหล่งสารนิเทศที่มีอยู่ทั่วประเทศ
ส่งเสริมและเผยแพร่ข้อมูลด้านการเกษตรและสาขาที่เกี่ยวข้อง

พ.ศ. 2534
เปิดให้บริการ
ฐานข้อมูลการเกษตรของประเทศไทย (Thai AGRIS Database)

พ.ศ. 2538
ได้รับงบประมาณจัดซื้อโปรแกรมระบบห้องสมุดอัตโนมัติ INNOPAC (งบผูกพัน 3 ปี) เพื่อการสร้างฐานข้อมูลทรัพยากร
ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นและพื่อการสืบค้นสารสนเทศทางไกลผ่านเครือข่าย โดยจัดซื้อโมดูล Cataloging และ OPAC และ
ในปีงบประมาณ 2539 - 40 จัดซื้อโมดูลอื่นๆเพิ่มเติมได้แก่ acquisition, Serials Control, Circulation

พ.ศ. 2539
-
ติดตั้งระบบห้องสมุดอัตโนมัติ( INNOPAC) โดยเริ่มจาก Catalog Module และ OPAC ทำการอบรมการใช้งานให้กับผู้เกี่ยวข้อง
และผู้รับผิดชอบ Module ในระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงพฤศจิกายนและเริ่มบันทึกข้อมูลทรัพยากรห้องสมุดเข้าสู่ฐานข้อมูลในเดือน
สิงหาคมปีเดียวกัน
- เปิดให้บริการสืบค้นข้อมูลทรัพยากรสารสนเทศบนเครือข่ายนนทรีและผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ตเป็นครั้งแรกโดยใช้ Telnet
(17 ธ.ค 2539)

พ.ศ. 2540
- เริ่มดำเนินการติดเทปแม่เหล็กหนังสือเพื่อป้องกันหนังสือหาย ติดและลิ้งค์บาร์โค้ดหนังสือเพื่อเตรียมการสำหรับ ระบบยืม-คืน
ในเดือนมีนาคม 2540
- เดือนเมษายน 2540 เริ่มใช้โปรแกรมห้องสมึดอัตโนมัติในการจัดหาทรัพยากรห้องสมุด (Acquisition Module)
- เดือนกันยายน เริ่มทำ Serial Check inและ
ติดตั้ง Web OPAC เพื่อให้สามารถสืบค้นข้อมูลผ่าน Web Browser
- เดือนธันวาคม เริ่มให้บริการสารสนเทศผ่านโฮมเพจของสำนักหอสมุดที่ www.lib.ku.ac.th
โดยฝ่ายบริการเทคโนโลยีการศึกษารับผิดชอบในการพัฒนาและปรับปรุง

พ.ศ. 2541
- 26 ตุลาคม เริ่มให้บริการยืม - คืนหนังสือผ่านระบบห้องสมุดอัตโนมัติ
-
ได้รับงบประมาณในการออกแบบก่อสร้างอาคารหลังใหม่

พ.ศ. 2543
- เริ่มให้บริการวารสารอิเล็กทรอนิกส์และฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์บนเครือข่าย
ฐานข้อมูลแรกที่เริ่มจัดหามาให้บริการ คือ ฐานข้อมูล ScienceDirect

พ.ศ. 2544
- สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์โดยศูนย์สนเทศทางการเกษตรแห่งชาติได้รับการจัดอันดับ1 ใน 10 ศูนย์เครือข่าย
AGRIS ที่มีผลงานและกิจกรรมเพื่อการพัฒนาสารสนเทศด้านการเกษตรของ AGRIS/FAO
- เปิดให้บริการอินเตอร์เน็ตในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนาสำนักหอสมุดครบรอบ 24 ปี (20 พ.ค 2544)
เพื่อให้บริการบุคลากรและนิสิตและบุคลากรของมหาวิทยาลัยมีคอมพิวเตอร์บริการจำนวน 50 เครื่อง
โดยจัดซื้อร่วมกับสำนักบริการคอมพิวเตอร์ 30 เครื่อง และสำนัก
หอสมุดซื้อเพิ่มเติมอีก 20 เครื่อง

พ.ศ. 2547
ได้รับงบประมาณในการก่อสร้างอาคารหลังใหม่โดยเชื่อมต่อกับอาคารช่วงเกษตรศิลปการ
และสร้างเสร็จในเดือนกุมภาพันธ์ 2549

พ.ศ. 2549
- 19 พฤษภาคม 2549 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอาคารหลังใหม่
(อาคารการเรียนรู้) สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
- 5 มิถุนายน 2549 เปิดให้บริการในอาคารหลังใหม่ (อาคารการเรียนรู้ : Kasetsart University Learning Center - KULC)
- 12 ตุลาคม 2549
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานชื่ออาคารการเรียนรู้ว่า "เทพรัตน์วิทยาโชติ"
ซึ่งมีความหมายว่า อาคารที่รุ่งเรืองด้วยความรู้อันวิเศษดุจดวงแก้วแห่งเทพ

พ.ศ. 2550
- กันยายน 2550 เริ่มโครงการขยายเวลาช่วงใกล้สอบ 24 ชั่วโมง (ครั้งแรก 5 กันยายน - 5 ตุลาคม) และเปิดบริการวันอาทิตย์

พ.ศ. 2551
- นำเทคโนโลยีการระบุเอกลักษณ์ด้วยคลื่นวิทยุ (RFID) มาใช้ในการยืม-คืนหนังสือโดยเริ่มให้บริการ 5 มิถุนายน 2551
- ให้บริการยืมหนังสือด้วยตนเองด้วยเครื่องยืม อัตโนมัติ เมื่อ 5 มิถุนายน 2551
- ให้บริการยืมคอมพิวเตอร์พกพา (Laptop Loan Service) เมื่อ 16 กันยายน 2551

พ.ศ. 2552
- ได้รับงบประมาณในการปรับปรุงอาคารช่วงเกษตรศิลปการ (อาคารเดิม) จำนวน 40 ล้านบาท
โดยเริ่มดำเนินการตั้งแต่เดือนมีนาคม - ธันวาคม 2552
- เปิดให้บริการ Research Square พื้นที่นั่งอ่านเพื่อการค้นคว้าวิจัยสำหรับนิสิตระดับบัณฑิตศึกษา อาจารย์ นักวิจัย
และบุคลากร ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2552
- ดำเนินการปรับปรุงอาคารช่วงเกษตรศิลปการแล้วเสร็จและเริ่มเปิดให้บริการอีกครั้งหนึ่งวันที่ 4 มกราคม 2554
- ได้รับรางวัลคุณภาพการให้บริการประชาชนจากสำนักงานก.พ.ร. รางวัลดีเด่นประเภทนวัตกรรมการให้บริการ
ประจำปี 2552 เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2552